Dag van de architectuur arnhem

Masterplan Rijnboog

In 2004 werd het ambitieuze Masterplan Rijnboog vastgesteld door de gemeenteraad van Arnhem. De Spaanse architect Manuel de Solá-Morales ontwierp een grootse visie: het gebied tussen Rijn, binnenstad en station zou worden getransformeerd tot vijf nieuwe binnenstedelijke buurten, met een haven die de stad opnieuw met de rivier zou verbinden. Het plan moest de wederopbouw-architectuur uit de naoorlogse periode vervangen en de barrière tussen centrum en Rijn doorbreken.

De werkelijkheid bleek weerbarstiger. Politieke controverse, referenda met lage opkomst en maatschappelijke discussies zorgden ervoor dat het plan nooit volledig werd uitgevoerd. De haven kwam er niet, het kunstencluster aan de Rijnkade sneuvelde. Toch heeft Arnhem niet stilgestaan. De bibliotheek Rozet verrees in 2013, de loop- en fietsroute van station naar Kerkplein kwam tot stand, en overal in het gebied vonden transformaties plaats: kantoorgebouwen werden hotels, braakliggende terreinen tijdelijke parken, en stap voor stap gaf de stad vorm aan een nieuwe identiteit.

De zoektocht naar ruimte gaat verder dan het realiseren van megalomane masterplannen. Het gaat om het begrijpen hoe een stad zich organisch ontwikkelt, hoe architectonische lagen zich over elkaar heen stapelen, en hoe de ambities van gisteren de realiteit van vandaag vormgeven. De transities door de tijd heen zijn duidelijk zichtbaar in de architectuur om ons heen – van de middeleeuwse stadsmuren, via de verwoesting en wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog, tot de hedendaagse transformaties die voortbouwen op de dromen van het Rijnboogplan.

Wat is er geworden van de droom?
Tijdens deze editie van de Dag van de Architectuur Arnhem en het Arnhemse Architectuur Filmfestival onderzoeken we de stedelijke transformatie in het voormalige Rijnbooggebied. Welke projecten zijn er wel gerealiseerd? Wat is er getransformeerd of herbestemd? En wat staat er nog op de planning? We verkennen hoe de oorspronkelijke ambities van het masterplan doorwerken in de stad van vandaag, en hoe Arnhem vorm heeft gegeven aan zijn toekomst.